Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to.

Zrozumiałem

Rezerwacja: +48 74 817 55 08, Biuro: +48 74 817 55 74

Güttlerowie - kronika rodzinna

 Z dziejów Złotego Stoku

Güttlerowie
Kronika rodzinna w XIV częściach

guttlerowieNajnowszym osiągnięciem autorów Piotra Romanowskiego, Elżbiety Szumskiej jest książka zatytułowana „Güttlerowie : kronika rodzinna w XIV częściach. Monografia została wydana w 2016 roku przez Wydawnictwo Usługi Turystyczne „Aurum” Elżbieta Szumska, w ramach serii „ Z dziejów Złotego Stoku”. Ta doskonała publikacja jest efektem wspólnej pracy autorów. Okładkę książki, tekst, układ zdjęć, projekt graficzny zaprojektował i opracował Piotr Romanowski. On też w obszernym wstępie przybliżył kilka pokoleń rodziny Güttlerów, która tak wiele zrobiła dla miasta Złoty Stok. Mimo tego, że z dokumentacji rodzinnej nie zachowało się prawie nic, to jednak autorom udało się dotrzeć do materiałów, zdjęć, które przedstawiają rodzinę z Reichenstein. Rodzina ta posiadała kopalnię, fabryki prochu w kilku miejscowościach, własną kolej łączącą miasto z Kamieńcem Ząbkowickim oraz hutę arszeniku.

Jak zdradza sam tytuł książki, monografia jest kroniką, która w faktograficzny sposób opisuje wydarzenia dotyczące życia rodu Güttlerów, jej pochodzenie, zajęcia, jej ogromny wkład jaki włożyło kilka pokoleń w stworzenie, rozwój i dalsze udoskonalanie najważniejszych instytucji przemysłowych kopalni złota, fabryki prochu w Mąkolnie i innych. Tu należy wspomnieć o ogromnych zasługach Rodziny Güttlerów, o jej bezinteresownej pomocy finansowej oraz materialnej udzielanej potrzebującym.

Książka jest starannie wydana. Biorąc ją do ręki widzimy wielki profesjonalizm. Twardą okładkę przednią i tylnią okala ramka z elementami o tematyce górniczej, przy czym przednia okładka przedstawia odnalezione podobizny członków rodziny, a tylnia pokazuje unikatowe zdjęcia rezydencji Güttlerów z roku 1918, 1921, 1936. Niewątpliwie, oglądając przednią okładkę, wzrok nasz przyciąga zdjęcie pięknej, młodej kobiety, z której losami życiowymi, naukowymi i prywatnymi spotkamy się w czasie czytania tego rzetelnie napisanego dzieła. Wyklejki, pierwszej i ostatniej karty książki stanowią ozdobę publikacji. Pierwsza wyklejka przedstawia oryginalną grafikę podarowaną przez jednego z członków rodziny, Barbarę Güttler. Obraz ten, dzięki publikacji książki po raz pierwszy ujrzał światło dzienne. Jak udało się ustalić autorowi, grafika ta została wykonana przez rysownika i miedziorytnika z Wrocławia Maximiliana von Grossmanna. Przedstawia on z ogromną dokładnością ratusz, kościoły, zamek, dom bractwa strzeleckiego, starą hutę arszeniku, Górę Hutniczą i Górę Krowią. Autor książki postarał się w szczególny sposób przybliżyć czytelnikowi ten obraz umieszczając na wyklejce legendę do ryciny, która pozwala poruszać się między zabudowaniami nie tylko rynku, ale i zamkiem, który stał na Górze Krowiej, istniejącą dziś ulicą Lelewela, Złotą oraz budynkami pokrytymi gontem.

Druga wyklejka łącząca kartki książki z okładką jest również przydatną stroną, ponieważ przedstawia drzewo genealogiczne rodziny Güttlerów. Dociekliwy czytelnik bardzo często otwiera tę stronę, aby poznać koligacje rodzinne, stopnie i rodzaje pokrewieństwa. To nie zniechęca czytelnika, wręcz przeciwnie podpowiada mu „spójrz ponownie, a dowiesz się jeszcze więcej”.

Z karty tytułowej książki wynika, że książka składa się z czternastu części. Każdy rozdział, na swojej stronie tytułowej przedstawia fragment map, obraz, rycinę, bogate architektonicznie domy, zdjęcia z różnych uroczystości w Reichenstein. Rozdziały opisują także losy żołnierzy, którzy leczyli się w szpitalu, imperium przemysłowe Güttlerów, jubileusz 1000-lecia górnictwa, 50-lecie własności kopalni, choroby, blaski i cienie rodziny, jej życie w Hamburgu, Berlinie. Z ogromnym zainteresowaniem przeczytamy rozdział poświęcony córce Gerharda i Clary Güttler z domu Haselbach - Barbarze Güttler-Harrisson. Barbara Güttler – Harrisson była naukowcem, zajmowała się antropologią, archeologią, prymatologią, historią sztuki. Jej dorobek naukowy jest okazały, a prace naukowe umieszczone są w bazie Web of Science, są cytowane przez różnych naukowców na całym świecie. Kolejnym z interesujących rozdziałów jest rozdział omawiający jubileusz fabryki prochu należącej do rodziny Güttlerów. Reportaż świdnickiego dziennikarza umieszczony w dziele, a pochodzący z 30 czerwca 1895 roku, w doskonały sposób oddaje zasługi rodziny i szacunek jakim darzyli mieszkańcy Reichenstein rodzinię Güttlerów. Nie kto inny, tylko Güttlerowie sprawili, że powstały rozległe zakłady arsenowe, fabryki prochu i inne. Przedsiębiorstwa te zaczynając niemal od zera, przez ogromny nakład pracy zyskały sobie światową sławę. Rodzina doprowadziła miasto do świetności, zadbała o dobre stosunki między pracodawcami a osobami zatrudnionymi w przedsiębiorstwach, przyczyniła się do licznych dzieł charytatywnych.

Zaproszony przez autorów książki Czytelnik, który będzie chciał nasycić duszę jeszcze bogatszą opowieścią o rodzinie Güttlerów z pewnością zagłębi się w dwa tomy listów rodzinnych, pochodzących z XIX wieku. Część tych listów ma ponad 200 lat. Czytając je przenosimy się w tamte czasy. Oczyma wyobraźni widzimy stół, pióro, osobę pochyloną nad kartką papieru skupioną na pisaniu listów do bliskich osób lub przyjaciół. Treści listów donosiły o wydarzeniach we Wrocławiu, o prowadzonych interesach, ubolewaniach dotyczących braku zleceń handlowych. W każdym liście znajdziemy też gorące pozdrowienia, informacje o zdrowiu, szkole, wychowaniu itd.

Drugi tom listów jest jeszcze bardziej interesujący. Listy Carla Güttlera do ojca, pisane są pięknym językiem, doskonale przetłumaczone przez specjalistę historyka, badacza Śląska, tłumacza z języka niemieckiego Sobiesława Nowotnego. Z listów tych dowiedzieć się można, iż Carl Güttler otrzymał staranne wykształcenie. Studiował nauki chemiczne na Uniwersytecie Wrocławskim, następnie na Uniwersytecie Fryderyka-Wilhelma i Akademii Górniczej w Berlinie. Dopowiedzieć należy, że Carl Güttler po powrocie z Berlina, w 1870 roku obronił na Uniwersytecie Wrocławskim pracę doktorską pt. „Ueber die Formel des Arsenikalkieses zu Reichenstein i/Schl. und Essen Goldgeha“. Została ona opublikowana w serii „Chemiach-metallurgische Inaugural-Dissertation”. Potomkami Carla seniora(1791-1846) byli syn Wilhelm i wnuk Hermann. Firma Hermanna Güttlera (z wykształcenia chemika) rozpoczęła w 1894 roku budowę nowej huty arszeniku, zakładu wzbogacania rudy arsenowej i oddziału odzyskiwania złota z wypałków. Technologia stosowana w zakładach opierała się na badaniach własnych Güttlerów. Fabryka miała dobrze jak na owe czasy wyposażone laboratoria chemiczne, także posiadała chemiczny księgozbiór, prawdopodobnie sprowadzony z Brandenburgii, Hanoweru, Essen-Nassau i innych miejscowości. Służył on właścicielom do codziennej pracy.

Książka Piotra Romanowskiego i Elżbiety Szumskiej została napisana w oparciu o obszerną bibliografię i wykaz źródeł, co czyni ją cenną pozycją na rynku wydawniczym. Autorzy potraktowali szeroko i wnikliwie podjętą przez siebie problematykę i przedstawili książkę, która na pewno zainteresuje wielu czytelników. Opisane w tekście tematy są zilustrowane zdjęciami, mapami, rycinami. Wszystkie zawarte w niej informacje są poparte odpowiednimi dokumentami zdobywanymi w urzędach, archiwach i różnych instytucjach.

Książka jest wyjątkowa, autorom udało się odnaleźć podobizny większości członków rodziny, zastosowano innowacyjne sposoby prezentacji materiałów historycznych, do których należy między innymi: namalowanie portretów na podstawie fotografii, odtworzenie i utrwalenie wyglądu mauzoleum, odrysowanie i odmalowanie inskrypcji na nagrobkach, odtworzenie wyglądu ogrodów rezydencji sprzed 1945 roku.

Ogromny wkład pracy włożyli także w odtworzenie drzewa genealogicznego, w tworzeniu którego pomogły im dane z ksiąg kościelnych parafii Złotego Stoku, z urzędów w Polsce, Niemczech oraz tzw. Ahnenpass, czyli paszportów przodków.

Monografia napisana jest świetnym, bogatym i żywym językiem, który sprawia, że tekst jest przystępny i zachowuje najwyższy poziom fachowości. Zawiera ogromny ładunek wiedzy przydatny zarówno czytelnikom, jak i badaczom z dziedziny historii, socjologii i antropologii kulturowej. Dzieło ma szczególną wartość ze względu na treść, wyróżnienie typograficzne, zdobnictwo, oprawę. Zawiera specjalne dodatki, mianowicie oryginalne zapisy imion członków rodu, rysunki i nie publikowane obrazy, listy, albumy ze zdjęciami. Do tej pory nie było żadnego opracowania o rodzinie Güttlerów, można więc śmiało powiedzieć, że jest prawdziwym corvus albus.

Kazimiera Lukjan
Gabinet Historii Chemii
Wydział Chemii, Uniwersytet Wrocławski

 

Ilość stron: 392
Format: A4

Publikacja dostępna w Kopalni Złota w Złotym Stoku oraz serwisach sprzedażowych Allegro i eBay!

KONTAKT

Kopalnia Złota w Złotym Stoku
ul. Złota 7
57-250 Złoty Stok
Rezerwacja: +48 74 817 55 08
Biuro: +48 74 817 55 74
Fax: +48 74 817 61 20
e-mail: biuro@kopalniazlota.pl

gacek3

 

FACEBOOK

SZYBKI KONTAKT